SHARE

HERMAN TEIRLINCKGEBOUW

Brussels, Belgium, Europa

Sector kantoren
Projectstatus competitie
Project Brussels, Belgium, Europa
Start - Einde uitvoering April 2015 - September 2017
Architect Neutelings Riedijk Architects, P.O. Box 527, 3000 AM Rotterdam, NL; CONIX RDBM Architects bvba, Londenstraat 60/121, 2000 Antwerp, BE
Start - Einde studie May 2014 - December 2014
GFA 66,500 m2
Scope Studie en opvolging technische installaties / EPB-verslaggeving / Duurzame adviezen
Aard der werken In transformatie
Opdrachtgever Project T&T, Havenlaan 86c, 1000 Brussels, BE

Kostprijs technieken: 21.201.434 € btw excl
Totale bouwkost: 72.821.057 € btw excl
K-peil: 23
E-peil: 23
Certificering: Passief

 

Het Herman Teirlinckgebouw te Brussel biedt plaats aan 2.500 ambtenaren van de Vlaamse Overheid. Naast kantoorruimte beschikt het gebouw ook over een groot restaurant met grootkeuken waarin dagelijks 1.200 lunch maaltijden en 500 broodjes bereid kunnen worden; twee auditoria (goed voor een bezetting van 100 en 250 personen); een groot vergaderzalencomplex, een fitness, een ondergrondse parking voor 310 wagens en archiefruimtes. 

Het project is het grootste vrijstaand kantoorgebouw in Brussel alsook het grootste passief gebouw in België.

 

Plan van aanpak – gebouwschil

In een eerste fase werden een aantal krachtlijnen opgesteld in samenspraak met de architect: 

  • Het Herman Teirlinckgebouw heeft een zeer goed geïsoleerde gebouwschil om het warmteverlies door muren, daken en ramen te beperken.
  • Ramen zorgen voor uitzicht, daglicht en passieve warmtewinsten, maar kunnen in de zomer snel tot ongewenste zonne-instraling leiden. In een juist evenwicht wordt in het Herman Teirlinckgebouw voldoende licht binnengehaald maar oververhitting voorkomen. Zonnewering aan de buitenkant beperkt ongewenste zonne-instraling.
  • Het gebouw is luchtdicht om ventilatieverliezen te beperken.
  • Het is compact: door het verliesoppervlak te verkleinen, verbetert de verhouding tussen de gebouwschil en het te verwarmen volume.

Deze maatregelen vormen de eerste en voornaamste stap: om tot een zeer laag energieverbruik te komen is het van belang de vraag sterk te beperken

 

Plan van aanpak – technische installaties

Ongeveer 90% van de energiebehoefte voor verwarming en koeling van het gebouw worden voorzien door geothermische energie.  Hiervoor werd een KWO-systeem met 4 bronparen geïnstalleerd. De koelbehoeften voor de hygiënische ventilatielucht zijn tot een minimum herleid door adiabatische koeling op basis van regenwater.  De verwarmingsbehoefte wordt hoofdzakelijk voorzien door hoge rendement warmtepompen. Condenserende boilers kunnen de pieklast bij extreem koud weer dekken en het huishoudelijk warm water produceren voor de grootkeuken en de douches. Het basis thermisch comfort in de kantoren wordt gegarandeerd door betonkernactivering (BKA).

 

De warmte van de binnenlucht wordt gerecupereerd: met de afgevoerde warmte uit de ‘gebruikte’ lucht wordt de binnenstromende lucht opgewarmd. Dit gebeurt in aparte circuits, er kan geen onderlinge vervuiling optreden. De dynamische ventilatiedebieten en kleine (hydraulische lage temperatuur) verwarmingselementen garanderen flexibiliteit en reactiviteit. De vergaderzalen met hogere en dynamischere bezettingsgraad zijn uitgerust met klimaatplafonds (verwarming en koeling). Het comfortsysteem in het auditorium is gebaseerd op verdringingsventilatie met aparte luchtbehandelingsgroepen.

De eisen van de klant naar lichtcomfort toe zijn extreem hoog. Er werden gedetailleerde berekeningen gemaakt van alle ruimtes om het verlichtingsniveau, de uniformiteit en de verlichtingsniveaus op muur en plafond te garanderen. De meeste verlichting is dimbare LED-verlichting, in functie van het daglicht alsook wordt er gebruik gemaakt van DALI voor maximale flexibiliteit. 

Tenslotte werden er op het platte dak van het vijfde verdiep fotovoltaïsche zonnepanelen geplaatst die een piekvermogen van meer dan 400kW opwekken.

De technische installaties hebben één gemeenschappelijk kenmerk: het zijn installaties met een zeer hoog rendement of efficiëntie, zodanig dat de beperkte energievraag ook resulteert in een beperkt energieverbruik.

Verloop van de opdracht

Van bij het begin van het project was het ontwerp van het gebouw voornamelijk gericht op duurzaamheid en een uitstekend binnencomfort voor de gebruikers. Het model van het project werd volledig opgebouwd aan de hand van state-of-the-art computerprogramma’s om het comfortniveau en het energieverbruik dynamisch te simuleren. Deze simulaties hielpen bij het bepalen van de bouwschil (verhouding van ramen, schaduw en isolatiedikte) en het optimaliseren van het gebruik van geothermische energie en daglicht.

Allle energieberekeningen werden door ervaren ingenieurs opgemaakt na input van en in overleg met de betrokken actoren.  Door onze aanwezigheid tijdens ontwerpvergaderingen en door het opstellen van tussentijdse nota’s konden deze berekeningen en het architectuurontwerp periodiek bijgestuurd en waar nodig geoptimaliseerd worden.  

Dit resulteerde in de aanbestedingsfase uiteindelijk in een addendum dat door ons geschreven werd en toegevoegd aan het architectuurbestek.  Het bevat een overzicht van alle parameters qua isolatie, beglazing, luchtdichtheid, omgang met bouwknopen, …evenals een overzicht van de bewijsvoering die tijdens de uitvoeringsfase zal moeten voorzien worden.

Tijdens die uitvoeringsfase volgden dan periodieke controles op de werf.  Cruciale technische fiches van materialen of toepassing werden voor bestelling eerst aan ons ter goedkeuring voorgelegd, zodat eventuele tekortkomingen nog konden weggewerkt worden.

Uiteindelijk werd aan de hand van de verschillende as-built dossiers, met plannen, technische fiches, foto’s en facturen het totale stavingsdossier opgesteld. Dit samen leidt in de EPB-berekening tot een gebouw met een K-peil van 23 en een E-peil van 23.  Ook werd het gebouw door pixii passief gecertificeerd, als grootste passief gebouw in België.

Meer informatie over het Herman Teirlinckgebouw

Of een ander passief kantoor ontdekken: Provinciehuis Antwerpen

Sustainable Features

comfort
comfort
regenwater recuperatie
regenwater recuperatie
waterbeheer
waterbeheer
natural ventilation
natural ventilation
warmte recuperatie
warmte recuperatie
lamellen
lamellen
isolatie
isolatie
afvalbeheer
afvalbeheer
PV panelen
PV panelen
geothermie
geothermie
passieve koeling
passieve koeling
beglazing
beglazing